LaSanChua: 11. Chao đèn

Chao đèn

Hán ngữ: 燈罩
.

大概在人們使用燈不久，就發明了燈罩。早期的燈罩是為了保護其中的火苗，所以提著的燈籠有罩、拿著的電石燈有罩、固定的煤氣燈有罩，連煤油燈也常加個罩子。
.

後來電燈被發明了，按說外面已經有層玻璃，應該不必再多加一層罩子才對。但是那燈罩的式樣反而更多了。
.

為了小範圍的強調照明，燈後被加上圓形反光的罩子，或在前面裝設凸透鏡，成為了聚光燈。為了給人燦爛輝煌的華麗感，燈有四周被綴上顆粒或條狀的水晶，使那光線在三折射，成為裝飾燈。為了使光線全部經過折射，予人一種柔和感，發明了不透明的筒狀燈罩，使光線只照射地面和天花板。為了即可在燈下閱讀，又能由透過燈罩的光線，提供室內照明，發明了傘形半透明的光照，使燈下明亮，而四周柔和。至于學生們書桌上傳供讀書的燈，則有槽形或碗形不透明的燈罩，因為它提供了定點的照明，除了燈下，其它處都不照，所以有幫助集中注意力的效果。
每個人都是一盞燈，為了保護自己，為了不刺傷別人，為了集中光芒，也為了製造韻味，請別忘了加上一層燈罩，它雖然可能滅弱你的廣度，卻足以增添你的光采。(劉墉)
.

Việt dịch: Chao đèn

.
Tổng quát mà nói người ta biết dùng đèn chưa bao lâu thì sáng chế ra cái chao đèn. Lúc đầu cái chao đèn là để bảo vệ ngọn lửa bên trong vì vậy mà cái đèn bão có chao, đèn cầm tay có chao, đèn khí đá để nơi cố định có chao, cho đến đèn dầu hỏa cũng thường có cái chao.
.

Sau này người ta lại phát minh ra đèn điện; bạn xem, bên ngoài ánh điện đã là một bóng bằng thuỷ tinh bảo vệ, lẽ ra không cần phải bảo vệ thêm bằng một lớp chao đèn mới phải, đàng này chao của đèn điện lại càng nhiều hơn, nhiều loại nhiều dạng hơn nữa.
.

Để chiếu sáng trong một phạm vi nhỏ thôi, người ta gắn thêm một cái chao phản quang hình tròn phía sau, hay lấp thêm một thấu kính lồi phía trước, thế là thành đèn tụ sáng. Để tạo cảm giác lung linh tráng lệ, quanh đèn người ta đan kết những lớp thủy tinh hình hạt hay hình khối dài, khiến cho ánh sáng chiếu ra bị khúc xạ giao thoa; thế là thành đèn trang hoàng. Đ làm cho ánh sáng bị chiết xạ hoàn toàn, tạo cảm giác êm dịu, người ta đã sáng tạo ra chao đèn ngăn sáng hình ống; thế là chỉ có nền và trần nhà là có ánh sáng đèn chiếu đến mà thôi.
.

Để làm đèn đọc sách và làm sáng trong phòng, người ta phát minh ra chao đèn mờ hình nón, khiến cho ngay trước đèn thì ánh sáng chiếu rõ, không gian chung quanh thì ánh sáng êm dịu. Còn đèn trên bàn học thì có chao cản quang hình máng hay hình chén để soi sáng một khoảng cố định mà thôi; như thế ánh sáng chỉ có trước đèn, mọi nơi khác đều không chiếu tới, nhờ đó giúp cho người ta tăng thêm sức tập trung.
.

Mỗi người đều là một ngọn đèn; để bảo bệ bản thân, để đừng làm tổn thương người khác, để tập trung ánh sáng, và cũng để tạo nên phong vị, xin đừng quên trang bị thêm một cái chao đèn. Cái chao đèn này có thể làm giảm đi sức tỏa sáng của bạn, nhưng bù lại nó làm cho ánh sáng của bạn đẹp hơn.
.

Phụ họa:

Đèn dầu nếu chẳng có chao
Gió lay, lửa tắt làm sao thấy đường
Ngày nay điện khắp bốn phương
Đèn chẳng sợ gió, càng thường có chao!
Trăm nghìn hình dáng, sắc màu
Khách đường lễ hội xôn xao huy hoàng
Phòng riêng ấm áp dịu dàng
Phòng thờ ánh sáng nghiêm trang trải đều
Bàn học ánh sáng một chiều
Tập trung được tốt, thêm nhiều tinh chuyên
Đèn xe chiếu thẳng màn đêm
Tất cả đều phải nhờ đèn có chao
Tuy làm sức sáng tổn hao
Nhưng lại giúp ích xiết bao cho đời
Đèn lòng phải có chao thôi
Che đi để khỏi phiền người xung quanh
Bên trong hàm dưỡng tinh anh
Đủ đầy phong phú, an lành niềm vui.
Vừa chừng, phải chuyện, đúng thời
Tỏa ra chút sáng, soi nơi mù mờ
Những khi thong thả làm thơ
Tỏa ra chút sáng cũng nhờ đèn tâm.
.

Tiểu Viên

LaSanChua

Monday, June 11, 2007

11. Chao đèn

No comments:

Blog Archive

About Me